રામને મંદિર ઝાલર બાજે - Ramane Mandir Zalar Baje - Lyrics

રામને મંદિર ઝાલર બાજે

રામને મંદિર ઝાલર બાજે, ઘંટના ઘોર સુણાય
શેઠની મેડિએ થાળીવાજું, નૌતમ ગાણાં ગાય

મંદિરની આરતી ટાણે રે
વાજાનાં વાગવા ટાણે રે
લોકોના જૂથ નિતે ઊભરાય

એક ફળિના ત્રણ રહેવાસી : શેઠ ને બીજા રામ
ત્રીજી માકોરબાઈ રાંડેલી, કોડી કને ના દામ

લોકોનાં દળણાં દળતી રે
પાણીડાં કો’કના ભરતી રે
કાઢી ખાય રોટલો કરતી કામ

શેઠની મોટી દૈત્ય હવેલી ગામનું નાક કે’વાય
રામનું મંદિર આરસબાંધ્યું નિત ઝળાંઝળ થાય

ફળિના એક ખૂણામાં રે
ગંધાતા કો’ક ખૂણામાં રે
માકોરના મહેલ ઊભેલા જણાય

માકોર ઊઠી અંગ મરોડે, પેટાવે દીપકજ્યોત
ધાન લઈને દળવાં બેસે, રામની માગી ઓથ

ઘરેરાટ ઘંટી ગાજે રે
ભૂખી ડાંસ ઘંટી ગાજે રે
ગાજે જેમ દુકાળિયાનું મોત

ગોકુળ આઠમ આજ હતી ને લોક કરે ઉપવાસ
માકોર ભૂખી રહી નકોરડી કાયામાં ન રહ્યો સાસ

મુઠ્ઠીભર ધાન બચાવવા રે
સીતાના રામ રીઝાવવા રે
પેટાવ્યો પેટમાં કાળ-હુતાશ

શેઠના ઘેરે, રામને મંદિર, સાકર-ઘીનાં ફરાળ
પારણામાં કાલ કરવા ભજિયા દળવા આપી દાળ

દળાતી દાળ તે આજે રે
હવાયેલ દાળ તે આજે રે
ઉઠાળે માકોર પેટ વરાળ

અંગ થાક્યું એનું આંચકા લેતું હૈડે હાંફ ના માય
બે પડ વચ્ચે દાળ દળે તેમ કાયા એની દળાય

દળી જો દાળ ના આપે રે
શેઠ દમડી ના આપે રે
બીજો ઉપવાસ માકોરને થાય

અન્ન ખાતી તોય અન્નનો દાણો ન દેતી ઘંટી આજ
માકોરની અન્નપૂરણા રૂઠી ફરવા પાડે ના જ

હજી દાળ અરધી બાકી રે
રહી ના રાત તો બાકી રે
મથી મથી માકોર આવે વાજ

શેઠ જાગે ને રામજી જાગે, જાગે સૌ સંસાર
ભોમનો ભાર ઉતારવા આજે જન્મ્યા’તા કિરતાર

પરોઢના જાગતા સાદે રે
પંખીના મીઠડા નાદે રે
ડૂબે માકોરનો ભૂખ પોકાર

શેઠ હસે બેઠા આઠમે માળે, રામ રમે રણવાસ
રામને મંદિર ઝાલર બાજે, શેઠને મહેલ હુલાસ

માકોરની મૂરછા ટાણે રે
ઘંટીના મોતના ગાણે રે
કાળો એક કાગ કળેળે નિસાસ

-ત્રિભુવનદાસ પુરુષોત્તમદાસ લુહાર ‘સુંદરમ્’


Ramane Mandir Zalar Baje

Ramane mandir zalar baje, ghanṭan ghor sunaya
Sheṭhani medie thalivajun, nautam ganan gaya

Mandirani arati tane re
Vajanan vagav tane re
Lokon juth nite ubharaya

Ek falin tran rahevasi : sheth ne bij rama
Triji makorabai randeli, kodi kane n dama

Lokonan dalanan dalati re
Panidan ko’kan bharati re
Kadhi khaya roṭalo karati kama

Sheṭhani moti daitya haveli gamanun nak ke’vaya
Ramanun mandir arasabandhyun nit zalanzal thaya

Falin ek khunaman re
Gandhat ko’k khunaman re
Makoran mahel ubhel janaya

Makor uthi anga marode, petave dipakajyota
Dhan laine dalavan bese, ramani magi otha

Gharerat ghanti gaje re
Bhukhi dansa ghanti gaje re
Gaje jem dukaliyanun mota

Gokul aṭham aj hati ne lok kare upavasa
Makor bhukhi rahi nakoradi kayaman n rahyo sasa

Muththibhar dhan bachavav re
Sitan ram rizavav re
Petavyo peṭaman kala-hutasha

Sheṭhan ghere, ramane mandira, sakara-ghinan farala
Paranaman kal karav bhajiya dalav api dala

Dalati dal te aje re
Havayel dal te aje re
Uthale makor pet varala

Anga thakyun enun anchak letun haide hanfa n maya
Be pad vachche dal dale tem kaya eni dalaya

Dali jo dal n ape re
Sheth damadi n ape re
Bijo upavas makorane thaya

Anna khati toya annano dano n deti ghanti aja
Makorani annapuran ruthi farav pade n ja

Haji dal aradhi baki re
Rahi n rat to baki re
Mathi mathi makor ave vaja

Sheth jage ne ramaji jage, jage sau sansara
Bhomano bhar utarav aje janmya’t kiratara

Parodhan jagat sade re
Pankhin miṭhad nade re
Dube makorano bhukh pokara

Sheth hase beth aṭhame male, ram rame ranavasa
Ramane mandir zalar baje, sheṭhane mahel hulasa

Makorani murachh tane re
Ghantin motan gane re
Kalo ek kag kalele nisasa

-tribhuvanadas purushottamadas luhar ‘sundaram’

Source: Mavjibhai