શૂરા બાવીશ હજાર! - Shura Bavish Hajara! - Gujarati

શૂરા બાવીશ હજાર!

(દિવ્ય)
‘વીરા! ચાલો ઝટ રણમાં,
કાઢો તાતી તલવાર!
હર હર હર નાદે ઘૂમતા
કરીએ અરિનો સંહાર!
રણધીરા હે રજપૂતો,
મુજ અંગ તણા શણગાર!
રે ચાલો હલદીઘાટે
શૂરા બાવીશ હજાર!

વીરા! શું શૌર્ય ગયું છે?
શું રજપૂત થશે ગુલામ?
મેવાડ પરાધીન બનશે?
શું જશે સિસોદિયા નામ?
નહિ, નહિ, નહિ, રણમાં ચાલો
ઝળકાવો તમ હથિયાર!
રે ઘૂમો રાણા સાથે
શૂરા બાવીશ હજાર!

વીરા! તમ આજે રણમાં
વ્હેશે અસ્ખલિત પ્રવાહ:
રજપૂત ગૌરવ હજી પણ છે;
તે જોશે અકબર શાહ!
રે આજ પ્રતાપ પ્રતાપે
ઘૂમી રહેશે રણ મોઝાર
ને સાથે ઝૂઝશે તેના
શૂરા બાવીશ હજાર!’

ગર્જન કરી એમ પ્રતાપે
ઝૂકાવ્યું રણે શરીર;
હોંકાર કરી ત્યાં ઉછળ્યા
રાઠોડ, સિસોદિયા વીર
ચંદાવત, સંગાવત ને
ઝાલા, ચૌહાણ, પરમાર;
રિપુને હણવા કૂદ્યા
શૂરા બાવીશ હજાર!

મોગલ યુવરાજ સલીમ ને
અંબરપતિ મહાવીર માન
લઈ સૈન્ય અસંખ્ય જ ઊભા
કંઈ સિંધુ તરંગ સમાન!
પણ મૃગ ટોળામાં કૂદે
વનરાજ કરી હોંકાર
ત્યાં કૂદ્યા તેમ પ્રતાપી
શૂરા બાવીશ હજાર!

ધડ ધડ ધડ થાય ધડાકા
ખૂબ તોપ તણા ચોપાસ
કડ કડ કડ તૂટી પડતું
નીચે આવે આકાશ!
તેને ન જરા ગણકારી
ધરી અંતર શૌર્ય અપાર
ત્યાં મૃત્યુમુખે હોમાતા
શૂરા બાવીશ હજાર!

આજે નથી પાછું ફરવું
સમરાંગણ છે અવસાન;
રિપુને હણવું કે મરવું
છે એજ અમારી લહાણ!
એવું કહી સહુ ઝૂકાવી
મોસલને મારે માર;
રે રેલ સમા ત્યાં રેલે
શૂરા બાવીશ હજાર!

રણવીર પ્રતાપ બધે ત્યાં
કરતો કૂદી નાદ પ્રચંડ;
ખરું આજ પ્રકાશિત કીધું
રણમાં નિજ શૌર્ય અખંડ
ભેદી અરિ હાર ધસ્યો તે
ખૂદ સલીમ હતો જે ઠાર;
હર હર હર કરતાં ગરજ્યાં
શૂરા બાવીશ હજાર!

આકાશ ધરા ત્યાં કંમ્પ્યાં
ડોલ્યાં ચૌદે બ્રહ્માંડ!
રણક્ષેત્રે આરંભાયો
શો ભીષણ હત્યાકાંડ!
ઢગના ઢગ વીરો પડતા
નહિ શબનો કાંઈ સુમાર
લડતા અગણિત મોગલ ને
શૂરા બાવીશ હજાર!

માર્યા રક્ષક ને મહાવત
રાણાએ રાખી રંગ
ને સલીમ તણા ગજ પર ત્યાં
નિજ અશ્વે મારી છલંગ!
પણ ગજ નિજ પતિને લઈને
ત્યાંથી નાઠો તે વાર;
રાણા સહ પાછળ દોડ્યા
શૂરા બાવીશ હજાર!

‘અલ્લા હો અકબર’ કરતાં
ત્યાં કૂદ્યા મોગલ સર્વ;
નથી ભીરુ બન્યા હજી કાંઈ
નહિ રણમાં ખોશે ગર્વ;
ત્યાં ફરી વળી ચોપાસે
કીધો પ્રભુનો ઉદ્ધાર
ને ઘેર્યા રાણા સાથે
શૂરા બાવીશ હજાર!

પણ વીર્ય અપૂર્વ જ કાંઈ
છે પ્રતાપ કેરું આજ!
એકલડો સોની વચ્ચે
તે ઘૂમી રહ્યો સિંહરાજ!
અર્જુન શું આજે તેનો
યશ પામ્યો છે વિસ્તાર!
હા, ધન્ય પ્રતાપ! અને તુજ
શૂરા બાવીશ હજાર!

એ યુદ્ધ થકી ત્રણ વેળા
રજપૂત યોદ્ધા દઈ પ્રાણ
ઉગારી લાવ્યા બળથી
નિજ રાણાને નિર્વાણ
પણ જોઈ વીરો નિજ પડતા
ફરી ભેદી ધસ્યો અરિહાર!
નહિ જાણ્યું હવે નથી સઘળા
શૂરા બાવીશ હજાર!

અતિ રોષ થકી બની ગાંડા
ઘેર્યો રાણાને ત્યાંય;
ઝબ ઝબ ઝબ ચપળા જેવી
ચમકી અસિઓ રણમાંય!
જાણે ન પ્રતાપ હવે કંઈ
મોગલથી બચે લગાર,
નથી રહ્યા હવે સહુ તેના
શૂરા બાવીશ હજાર!

એ સ્થિતિ રાણાની જોઈ
ઝાલાપતિ લઈ નિજ વીર
મૂકી છત્ર પ્રતાપનું માથે
રણમાં દોડ્યો રણધીર!
દિલ્લીશ્વર કેરું ઉલટ્યું
ત્યાં સૈન્ય અસંખ્ય જ ત્યારે
રે ટપ ટપ ધરણી ઢળતા
શૂરા બાવીશ હજાર!

પણ રિપુને હણતા પહોંચ્યા
વીર રજપૂત રાણા પાસ
છોડાવી મૃત્યુ મુખમાંથી
લાવ્યા રજપૂતની આશ!
પણ ઝાલાવીર પડ્યો ત્યાં
નિજ ધર્મ બજાવી સાર
ને રત્ન સહસ્ત્ર ગુમાવ્યા
શૂરા બાવીશ હજાર!

ધડ ધડ ધડ થાય ધડાકા
ખૂબ તોપ તણા ચોપાસ
કડ કડ કડ તૂટી પડતું
નીચે આવે આકાશ!
એ સૈન્ય અસંખ્ય વિશેથી
નીકળ્યા રજપૂત પછી બહાર
નહિ ફર્યા અરે કંઈ સઘળા
શૂરા બાવીશ હજાર!

રાણાએ તે દિન અંતે
છોડ્યું રણ હલદી ઘાટ
પણ જગતે જોયો તેની
શૂરી અસિનો ચળકાટ!
નથી ભારતજન કદી ભૂલ્યા
એ યુદ્ધ તણા ભણકાર
સહુ સ્મરે પ્રતાપ અને તે
શૂરા બાવીશ હજાર!

હા ધન્ય વીરા રજપૂતો!
છે ધન્ય જ તમ તલવાર!
શું કીર્તિ તમારી જગમાં
કદી કરમાશે પળવાર?
ઘરઘર અહીં હરનિશ ગાશે
તમ શૌર્ય ગીતો નરનાર!
ધન્ય પ્રતાપ અને ઓ
શૂરા બાવીશ હજાર!


शूरा बावीश हजार!

(दिव्य)
‘वीरा! चालो झट रणमां,
काढो ताती तलवार!
हर हर हर नादे घूमता
करीए अरिनो संहार!
रणधीरा हे रजपूतो,
मुज अंग तणा शणगार!
रे चालो हलदीघाटे
शूरा बावीश हजार!

वीरा! शुं शौर्य गयुं छे?
शुं रजपूत थशे गुलाम?
मेवाड पराधीन बनशे?
शुं जशे सिसोदिया नाम?
नहि, नहि, नहि, रणमां चालो
झळकावो तम हथियार!
रे घूमो राणा साथे
शूरा बावीश हजार!

वीरा! तम आजे रणमां
व्हेशे अस्खलित प्रवाह:
रजपूत गौरव हजी पण छे;
ते जोशे अकबर शाह!
रे आज प्रताप प्रतापे
घूमी रहेशे रण मोझार
ने साथे झूझशे तेना
शूरा बावीश हजार!’

गर्जन करी एम प्रतापे
झूकाव्युं रणे शरीर;
होंकार करी त्यां उछळ्या
राठोड, सिसोदिया वीर
चंदावत, संगावत ने
झाला, चौहाण, परमार;
रिपुने हणवा कूद्या
शूरा बावीश हजार!

मोगल युवराज सलीम ने
अंबरपति महावीर मान
लई सैन्य असंख्य ज ऊभा
कंई सिंधु तरंग समान!
पण मृग टोळामां कूदे
वनराज करी होंकार
त्यां कूद्या तेम प्रतापी
शूरा बावीश हजार!

धड धड धड थाय धडाका
खूब तोप तणा चोपास
कड कड कड तूटी पडतुं
नीचे आवे आकाश!
तेने न जरा गणकारी
धरी अंतर शौर्य अपार
त्यां मृत्युमुखे होमाता
शूरा बावीश हजार!

आजे नथी पाछुं फरवुं
समरांगण छे अवसान;
रिपुने हणवुं के मरवुं
छे एज अमारी लहाण!
एवुं कही सहु झूकावी
मोसलने मारे मार;
रे रेल समा त्यां रेले
शूरा बावीश हजार!

रणवीर प्रताप बधे त्यां
करतो कूदी नाद प्रचंड;
खरुं आज प्रकाशित कीधुं
रणमां निज शौर्य अखंड
भेदी अरि हार धस्यो ते
खूद सलीम हतो जे ठार;
हर हर हर करतां गरज्यां
शूरा बावीश हजार!

आकाश धरा त्यां कंम्प्यां
डोल्यां चौदे ब्रह्मांड!
रणक्षेत्रे आरंभायो
शो भीषण हत्याकांड!
ढगना ढग वीरो पडता
नहि शबनो कांई सुमार
लडता अगणित मोगल ने
शूरा बावीश हजार!

मार्या रक्षक ने महावत
राणाए राखी रंग
ने सलीम तणा गज पर त्यां
निज अश्वे मारी छलंग!
पण गज निज पतिने लईने
त्यांथी नाठो ते वार;
राणा सह पाछळ दोड्या
शूरा बावीश हजार!

‘अल्ला हो अकबर’ करतां
त्यां कूद्या मोगल सर्व;
नथी भीरु बन्या हजी कांई
नहि रणमां खोशे गर्व;
त्यां फरी वळी चोपासे
कीधो प्रभुनो उद्धार
ने घेर्या राणा साथे
शूरा बावीश हजार!

पण वीर्य अपूर्व ज कांई
छे प्रताप केरुं आज!
एकलडो सोनी वच्चे
ते घूमी रह्यो सिंहराज!
अर्जुन शुं आजे तेनो
यश पाम्यो छे विस्तार!
हा, धन्य प्रताप! अने तुज
शूरा बावीश हजार!

ए युद्ध थकी त्रण वेळा
रजपूत योद्धा दई प्राण
उगारी लाव्या बळथी
निज राणाने निर्वाण
पण जोई वीरो निज पडता
फरी भेदी धस्यो अरिहार!
नहि जाण्युं हवे नथी सघळा
शूरा बावीश हजार!

अति रोष थकी बनी गांडा
घेर्यो राणाने त्यांय;
झब झब झब चपळा जेवी
चमकी असिओ रणमांय!
जाणे न प्रताप हवे कंई
मोगलथी बचे लगार,
नथी रह्या हवे सहु तेना
शूरा बावीश हजार!

ए स्थिति राणानी जोई
झालापति लई निज वीर
मूकी छत्र प्रतापनुं माथे
रणमां दोड्यो रणधीर!
दिल्लीश्वर केरुं उलट्युं
त्यां सैन्य असंख्य ज त्यारे
रे टप टप धरणी ढळता
शूरा बावीश हजार!

पण रिपुने हणता पहोंच्या
वीर रजपूत राणा पास
छोडावी मृत्यु मुखमांथी
लाव्या रजपूतनी आश!
पण झालावीर पड्यो त्यां
निज धर्म बजावी सार
ने रत्न सहस्त्र गुमाव्या
शूरा बावीश हजार!

धड धड धड थाय धडाका
खूब तोप तणा चोपास
कड कड कड तूटी पडतुं
नीचे आवे आकाश!
ए सैन्य असंख्य विशेथी
नीकळ्या रजपूत पछी बहार
नहि फर्या अरे कंई सघळा
शूरा बावीश हजार!

राणाए ते दिन अंते
छोड्युं रण हलदी घाट
पण जगते जोयो तेनी
शूरी असिनो चळकाट!
नथी भारतजन कदी भूल्या
ए युद्ध तणा भणकार
सहु स्मरे प्रताप अने ते
शूरा बावीश हजार!

हा धन्य वीरा रजपूतो!
छे धन्य ज तम तलवार!
शुं कीर्ति तमारी जगमां
कदी करमाशे पळवार?
घरघर अहीं हरनिश गाशे
तम शौर्य गीतो नरनार!
धन्य प्रताप अने ओ
शूरा बावीश हजार!


Shura Bavish Hajara!

(divya)
'vira! Chalo zat ranaman,
kadho tati talavara! Har har har nade ghumata
karie arino sanhara!
Ranadhira he rajaputo,
muj anga tana shanagara! Re chalo haladighate
shura bavish hajara!

Vira! Shun shaurya gayun chhe?
shun rajaput thashe gulama? Mevad paradhin banashe?
shun jashe sisodiya nama? Nahi, nahi, nahi, ranaman chalo
zalakavo tam hathiyara! Re ghumo rana sathe
shura bavish hajara!

Vira! Tam aje ranaman
vheshe askhalit pravaha:
Rajaput gaurav haji pan chhe;
te joshe akabar shaha! Re aj pratap pratape
ghumi raheshe ran mozara
Ne sathe zuzashe tena
shura bavish hajara!’

Garjan kari em pratape
zukavyun rane sharira;
Honkar kari tyan uchhalya
rathoda, sisodiya vira
Chandavata, sangavat ne
zala, chauhana, paramara;
Ripune hanava kudya
shura bavish hajara!

Mogal yuvaraj salim ne
anbarapati mahavir mana
Lai sainya asankhya j ubha
kani sindhu taranga samana! Pan mrug tolaman kude
vanaraj kari honkara
Tyan kudya tem pratapi
shura bavish hajara!

Dhad dhad dhad thaya dhadaka
khub top tana chopasa
Kad kad kad tuti padatun
niche ave akasha! Tene n jara ganakari
dhari antar shaurya apara
Tyan mrutyumukhe homata
shura bavish hajara!

Aje nathi pachhun faravun
samarangan chhe avasana;
Ripune hanavun ke maravun
chhe ej amari lahana! Evun kahi sahu zukavi
mosalane mare mara;
Re rel sama tyan rele
shura bavish hajara!

Ranavir pratap badhe tyan
karato kudi nad prachanda;
Kharun aj prakashit kidhun
ranaman nij shaurya akhanda
Bhedi ari har dhasyo te
khud salim hato je thara;
Har har har karatan garajyan
shura bavish hajara!

Akash dhara tyan kanmpyan
dolyan chaude brahmanda! Ranakshetre aranbhayo
sho bhishan hatyakanda! Dhagana dhag viro padata
nahi shabano kani sumara
Ladata aganit mogal ne
shura bavish hajara!

Marya rakshak ne mahavat
ranae rakhi ranga
Ne salim tana gaj par tyan
nij ashve mari chhalanga! Pan gaj nij patine laine
tyanthi natho te vara;
Rana sah pachhal dodya
shura bavish hajara!

‘alla ho akabara’ karatan
tyan kudya mogal sarva;
Nathi bhiru banya haji kani
nahi ranaman khoshe garva;
Tyan fari vali chopase
kidho prabhuno uddhara
Ne gherya rana sathe
shura bavish hajara!

Pan virya apurva j kani
chhe pratap kerun aja! Ekalado soni vachche
te ghumi rahyo sinharaja! Arjun shun aje teno
yash pamyo chhe vistara! Ha, dhanya pratapa! Ane tuj
shura bavish hajara!

E yudda thaki tran vela
rajaput yoddha dai prana
Ugari lavya balathi
nij ranane nirvana
Pan joi viro nij padata
fari bhedi dhasyo arihara! Nahi janyun have nathi saghala
shura bavish hajara!

Ati rosh thaki bani ganda
gheryo ranane tyanya;
Zab zab zab chapala jevi
chamaki asio ranamanya! Jane n pratap have kani
mogalathi bache lagara,
Nathi rahya have sahu tena
shura bavish hajara!

E sthiti ranani joi
zalapati lai nij vira
Muki chhatra pratapanun mathe
ranaman dodyo ranadhira! Dillishvar kerun ulatyun
tyan sainya asankhya j tyare
Re tap tap dharani dhalata
shura bavish hajara!

Pan ripune hanata pahonchya
vir rajaput rana pasa
Chhodavi mrutyu mukhamanthi
lavya rajaputani asha! Pan zalavir padyo tyan
nij dharma bajavi sara
Ne ratna sahastra gumavya
shura bavish hajara!

Dhad dhad dhad thaya dhadaka
khub top tana chopasa
Kad kad kad tuti padatun
niche ave akasha! E sainya asankhya vishethi
nikalya rajaput pachhi bahara
Nahi farya are kani saghala
shura bavish hajara!

Ranae te din ante
chhodyun ran haladi ghata
Pan jagate joyo teni
shuri asino chalakata! Nathi bharatajan kadi bhulya
e yudda tana bhanakara
Sahu smare pratap ane te
shura bavish hajara!

Ha dhanya vira rajaputo!
chhe dhanya j tam talavara! Shun kirti tamari jagaman
kadi karamashe palavara? Gharaghar ahin haranish gashe
tam shaurya gito naranara! Dhanya pratap ane o
shura bavish hajara!


Shūrā bāvīsh hajāra!

(divya)
‘vīrā! Chālo zaṭ raṇamān,
kāḍho tātī talavāra! Har har har nāde ghūmatā
karīe arino sanhāra!
Raṇadhīrā he rajapūto,
muj anga taṇā shaṇagāra! Re chālo haladīghāṭe
shūrā bāvīsh hajāra!

Vīrā! Shun shaurya gayun chhe?
shun rajapūt thashe gulāma? Mevāḍ parādhīn banashe?
shun jashe sisodiyā nāma? Nahi, nahi, nahi, raṇamān chālo
zaḷakāvo tam hathiyāra! Re ghūmo rāṇā sāthe
shūrā bāvīsh hajāra!

Vīrā! Tam āje raṇamān
vheshe askhalit pravāha:
Rajapūt gaurav hajī paṇ chhe;
te joshe akabar shāha! Re āj pratāp pratāpe
ghūmī raheshe raṇ mozāra
Ne sāthe zūzashe tenā
shūrā bāvīsh hajāra!’

Garjan karī em pratāpe
zūkāvyun raṇe sharīra;
Honkār karī tyān uchhaḷyā
rāṭhoḍa, sisodiyā vīra
Chandāvata, sangāvat ne
zālā, chauhāṇa, paramāra;
Ripune haṇavā kūdyā
shūrā bāvīsh hajāra!

Mogal yuvarāj salīm ne
anbarapati mahāvīr māna
Laī sainya asankhya j ūbhā
kanī sindhu taranga samāna! Paṇ mṛug ṭoḷāmān kūde
vanarāj karī honkāra
Tyān kūdyā tem pratāpī
shūrā bāvīsh hajāra!

Dhaḍ dhaḍ dhaḍ thāya dhaḍākā
khūb top taṇā chopāsa
Kaḍ kaḍ kaḍ tūṭī paḍatun
nīche āve ākāsha! Tene n jarā gaṇakārī
dharī antar shaurya apāra
Tyān mṛutyumukhe homātā
shūrā bāvīsh hajāra!

Āje nathī pāchhun faravun
samarāngaṇ chhe avasāna;
Ripune haṇavun ke maravun
chhe ej amārī lahāṇa! Evun kahī sahu zūkāvī
mosalane māre māra;
Re rel samā tyān rele
shūrā bāvīsh hajāra!

Raṇavīr pratāp badhe tyān
karato kūdī nād prachanḍa;
Kharun āj prakāshit kīdhun
raṇamān nij shaurya akhanḍa
Bhedī ari hār dhasyo te
khūd salīm hato je ṭhāra;
Har har har karatān garajyān
shūrā bāvīsh hajāra!

Ākāsh dharā tyān kanmpyān
ḍolyān chaude brahmānḍa! Raṇakṣhetre āranbhāyo
sho bhīṣhaṇ hatyākānḍa! Ḍhaganā ḍhag vīro paḍatā
nahi shabano kānī sumāra
Laḍatā agaṇit mogal ne
shūrā bāvīsh hajāra!

Māryā rakṣhak ne mahāvat
rāṇāe rākhī ranga
Ne salīm taṇā gaj par tyān
nij ashve mārī chhalanga! Paṇ gaj nij patine laīne
tyānthī nāṭho te vāra;
Rāṇā sah pāchhaḷ doḍyā
shūrā bāvīsh hajāra!

‘allā ho akabara’ karatān
tyān kūdyā mogal sarva;
Nathī bhīru banyā hajī kānī
nahi raṇamān khoshe garva;
Tyān farī vaḷī chopāse
kīdho prabhuno uddhāra
Ne gheryā rāṇā sāthe
shūrā bāvīsh hajāra!

Paṇ vīrya apūrva j kānī
chhe pratāp kerun āja! Ekalaḍo sonī vachche
te ghūmī rahyo sinharāja! Arjun shun āje teno
yash pāmyo chhe vistāra! Hā, dhanya pratāpa! Ane tuj
shūrā bāvīsh hajāra!

E yudḍa thakī traṇ veḷā
rajapūt yoddhā daī prāṇa
Ugārī lāvyā baḷathī
nij rāṇāne nirvāṇa
Paṇ joī vīro nij paḍatā
farī bhedī dhasyo arihāra! Nahi jāṇyun have nathī saghaḷā
shūrā bāvīsh hajāra!

Ati roṣh thakī banī gānḍā
gheryo rāṇāne tyānya;
Zab zab zab chapaḷā jevī
chamakī asio raṇamānya! Jāṇe n pratāp have kanī
mogalathī bache lagāra,
Nathī rahyā have sahu tenā
shūrā bāvīsh hajāra!

E sthiti rāṇānī joī
zālāpati laī nij vīra
Mūkī chhatra pratāpanun māthe
raṇamān doḍyo raṇadhīra! Dillīshvar kerun ulaṭyun
tyān sainya asankhya j tyāre
Re ṭap ṭap dharaṇī ḍhaḷatā
shūrā bāvīsh hajāra!

Paṇ ripune haṇatā pahonchyā
vīr rajapūt rāṇā pāsa
Chhoḍāvī mṛutyu mukhamānthī
lāvyā rajapūtanī āsha! Paṇ zālāvīr paḍyo tyān
nij dharma bajāvī sāra
Ne ratna sahastra gumāvyā
shūrā bāvīsh hajāra!

Dhaḍ dhaḍ dhaḍ thāya dhaḍākā
khūb top taṇā chopāsa
Kaḍ kaḍ kaḍ tūṭī paḍatun
nīche āve ākāsha! E sainya asankhya vishethī
nīkaḷyā rajapūt pachhī bahāra
Nahi faryā are kanī saghaḷā
shūrā bāvīsh hajāra!

Rāṇāe te din ante
chhoḍyun raṇ haladī ghāṭa
Paṇ jagate joyo tenī
shūrī asino chaḷakāṭa! Nathī bhāratajan kadī bhūlyā
e yudḍa taṇā bhaṇakāra
Sahu smare pratāp ane te
shūrā bāvīsh hajāra!

Hā dhanya vīrā rajapūto!
chhe dhanya j tam talavāra! Shun kīrti tamārī jagamān
kadī karamāshe paḷavāra? Gharaghar ahīn haranish gāshe
tam shaurya gīto naranāra! Dhanya pratāp ane o
shūrā bāvīsh hajāra!


Source : અરદેશર ફરામજી ખબરદાર