ચારણકન્યા - Charanakanya - Lyrics

ચારણકન્યા

સાવજ ગરજે!
વનરાવનનો રાજા ગરજે
ગીરકાંઠાનો કેસરી ગરજે
ઐરાવતકુળનો અરિ ગરજે
કડ્યપાતળિયો જોધ્ધો ગરજે
મોં ફાડી માતેલો ગરજે
જાણે કો જોગંદર ગરજે
નાનો એવો સમદર ગરજે!

ક્યાં ક્યાં ગરજે?
બાવળના જાળામાં ગરજે
ડુંગરના ગાળામાં ગરજે
કણબીના ખેતરમાં ગરજે
ગામ તણા પાદરમાં ગરજે
નદીઓની ભેખડમાં ગરજે
ગિરિઓની ગોહરમાં ગરજે
ઊગમણો આથમણો ગરજે
ઓરો ને આઘેરો ગરજે

થર થર કાંપે!
વાડામાં વાછડલાં કાંપે
કૂબામાં બાળકડાં કાંપે
મધરાતે પંખીડાં કાંપે
ઝાડતણાં પાંદડલાં કાંપે
સૂતાં ને જાગંતાં કાંપે
જડ ને ચેતન સૌએ કાંપે

આંખ ઝબૂકે!
કેવી એની આંખ ઝબૂકે!
વાદળમાંથી વીજ ઝબૂકે
જોટે ઊગી બીજ ઝબૂકે
જાણે બે અંગાર ઝબૂકે
હીરાના શણગાર ઝબૂકે
જોગંદરની ઝાળ ઝબૂકે
વીર તણી ઝંઝાળ ઝબૂકે
ટમટમતી બે જ્યોત ઝબૂકે
સામે ઊભું મોત ઝબૂકે

જડબાં ફાડે!
ડુંગર જાણે ડાચા ફાડે!
જોગી જાણે ગુફા ઉઘાડે!
જમરાજાનું દ્વાર ઉઘાડે!
પૃથ્વીનું પાતાળ ઉઘાડે!
બરછી સરખા દાંત બતાવે
લસ! લસ! કરતી જીભ ઝુલાવે

બહાદર ઊઠે!
બડકંદાર બિરાદર ઊઠે
ફરસી લેતો ચારણ ઊઠે
ખડગ ખેંચતો આહીર ઊઠે
બરછી ભાલે કાઠી ઊઠે
ઘરઘરમાંથી માટી ઊઠે
ગોબો હાથ રબારી ઊઠે
સોટો લઇ ઘરનારી ઊઠે
ગાય તણા રખવાળો ઊઠે
દૂધમલા ગોવાળો ઊઠે
મૂછે વળ દેનારા ઊઠે
ખોંખારો ખાનારા ઊઠે
માનું દૂધ પીનારા ઊઠે
જાણે આભ મિનારા ઊઠે

ઊભો રે’જે!
ત્રાડ પડી કે ઊભો રે’જે!
ગીરના કુત્તા ઊભો રે’જે!
કાયર દુત્તા ઊભો રે’જે!
પેટભરા! તું ઊભો રે’જે!
ભૂખમરા! તું ઊભો રે’જે!
ચોર-લૂંટારા ઊભો રે’જે!
ગા-ગોઝારા ઊભો રે’જે!

ચારણ કન્યા!
ચૌદ વરસની ચારણ કન્યા
ચૂંદડિયાળી ચારણ કન્યા
શ્વેતસુંવાળી ચારણ કન્યા
બાળી ભોળી ચારણ કન્યા
લાલ હીંગોળી ચારણ કન્યા
ઝાડ ચડંતી ચારણ કન્યા
પહાડ ઘુમંતી ચારણ કન્યા
જોબનવંતી ચારણ કન્યા
આગ ઝરંતી ચારણ કન્યા
નેસ નિવાસી ચારણ કન્યા
જગદંબા શી ચારણ કન્યા
ડાંગ ઉઠાવે ચારણ કન્યા
ત્રાડ ગજાવે ચારણ કન્યા
હાથ હિલોળી ચારણ કન્યા
પાછળ દોડી ચારણ કન્યા

ભયથી ભાગ્યો!
સિંહણ, તારો ભડવીર ભાગ્યો
રણ મેલીને કાયર ભાગ્યો
ડુંગરનો રમનારો ભાગ્યો
હાથીનો હણનારો ભાગ્યો
જોગીનાથ જટાળો ભાગ્યો
મોટો વીર મુછાળો ભાગ્યો
નર થઇ તું નારીથી ભાગ્યો
નાનકડી છોડીથી ભાગ્યો!

-ઝવેરચંદ મેઘાણી


Charanakanya

Savaj garaje! Vanaravanano raj garaje
Girakanthano kesari garaje
Airavatakulano ari garaje
Kadyapataliyo jodhdho garaje
Mon fadi matelo garaje
Jane ko jogandar garaje
Nano evo samadar garaje!

Kyan kyan garaje? Bavalan jalaman garaje
Dungaran galaman garaje
Kanabin khetaraman garaje
Gam tan padaraman garaje
Nadioni bhekhadaman garaje
Girioni goharaman garaje
Ugamano athamano garaje
Oro ne aghero garaje

Thar thar kanpe! Vadaman vachhadalan kanpe
Kubaman balakadan kanpe
Madharate pankhidan kanpe
Zadatanan pandadalan kanpe
Sutan ne jagantan kanpe
Jad ne chetan saue kanpe

Ankha zabuke! Kevi eni ankha zabuke! Vadalamanthi vij zabuke
Jote ugi bij zabuke
Jane be angar zabuke
Hiran shanagar zabuke
Jogandarani zal zabuke
Vir tani zanzal zabuke
ṭamaṭamati be jyot zabuke
Same ubhun mot zabuke

Jadaban fade! Dungar jane dach fade! Jogi jane guf ughade! Jamarajanun dvar ughade! Pruthvinun patal ughade! Barachhi sarakh danṭa batave
Lasa! Lasa! Karati jibh zulave

Bahadar uthe! Badakandar biradar uthe
Farasi leto charan uthe
Khadag khenchato ahir uthe
Barachhi bhale kathi uthe
Gharagharamanthi mati uthe
Gobo hath rabari uthe
Soto lai gharanari uthe
Gaya tan rakhavalo uthe
Dudhamal govalo uthe
Muchhe val denar uthe
Khonkharo khanar uthe
Manun dudh pinar uthe
Jane abh minar uthe

Ubho re’je! Trad padi ke ubho re’je! Giran kutṭa ubho re’je! Kayar dutṭa ubho re’je! Peṭabhara! Tun ubho re’je! Bhukhamara! Tun ubho re’je!
Chora-luntar ubho re’je! Ga-gozar ubho re’je!

Charan kanya! Chaud varasani charan kanya
Chundadiyali charan kanya
Shvetasunvali charan kanya
Bali bholi charan kanya
Lal hingoli charan kanya
Zad chadanti charan kanya
Pahad ghumanti charan kanya
Jobanavanti charan kanya
Ag zaranti charan kanya
Nes nivasi charan kanya
Jagadanba shi charan kanya
Danga uthave charan kanya
Trad gajave charan kanya
Hath hiloli charan kanya
Pachhal dodi charan kanya

Bhayathi bhagyo! Sinhana, taro bhadavir bhagyo
Ran meline kayar bhagyo
Dungarano ramanaro bhagyo
Hathino hananaro bhagyo
Joginath jatalo bhagyo
Moto vir muchhalo bhagyo
Nar thai tun narithi bhagyo
Nanakadi chhodithi bhagyo!

-zaverachanda meghani

Source: Mavjibhai